AİLENİN EĞİTİME ETKİSİNİN SINIF ÖĞRETMENLERİNİN GÖRÜŞLERİYLE İNCELENMESİ

Program akışı

• Bu araştırmanın amacı, ailenin eğitime etkisini sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda incelemektir. Eğitim süreci yalnızca okul ortamında gerçekleşen akademik bir faaliyet olmayıp, aile, okul ve öğrenci arasındaki etkili iş birliğini gerektiren çok boyutlu bir yapıdır. Özellikle ilkokul döneminde öğrencilerin akademik başarıları, sosyal becerileri, duygusal gelişimleri ve okula karşı geliştirdikleri tutumlar üzerinde aile desteğinin belirleyici bir rol oynadığı bilinmektedir. Aile, çocuğun ilk eğitim ortamı olarak bireyin davranışlarının şekillenmesinde, sorumluluk bilincinin gelişmesinde ve öğrenmeye karşı olumlu tutum oluşturmasında önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle ailelerin eğitim sürecine aktif katılımı, öğrencilerin okul başarısını ve gelişimini doğrudan etkileyen temel unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2024–2025 eğitim öğretim yılında Diyarbakır ilinde görev yapan 20 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiş olup, veri toplama sürecinde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunda öğretmenlere ailelerin eğitim sürecine katılımı, ailelerden beklentiler, aile katılımının öğrenciler üzerindeki etkileri ve eğitim sürecine dahil olmayan ailelerin çocuklarında gözlemlenen farklılıklar ile ilgili dört temel soru yöneltilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin büyük çoğunluğu ailelerin eğitim sürecine aktif katılımının eğitimin kalitesini artırdığını, öğrencilerin akademik başarılarını yükselttiğini ve olumlu davranış gelişimini desteklediğini belirtmiştir. Bununla birlikte aile katılımının öğretmenlerin iş yükünü azalttığı, öğretmene saygıyı artırdığı ve okul-aile iletişimini güçlendirdiği ifade edilmiştir. Öğretmenler, ailelerden özellikle etkili iletişim ve iş birliği, öğrencilerin gelişimlerini takip etme, ev ödevlerine destek olma ve ev ortamında uygun çalışma koşulları sağlama beklentisi içerisinde olduklarını belirtmişlerdir. Araştırmada ayrıca eğitim sürecine dahil olmayan ailelerin çocuklarının akademik başarılarının daha düşük olduğu, özgüven eksikliği yaşadıkları, okula hazırlıksız geldikleri ve derslere karşı ilgisiz oldukları tespit edilmiştir. Bu öğrencilerin sosyal uyum sorunları yaşadıkları, sorumluluk alma düzeylerinin düşük olduğu ve olumsuz arkadaşlık ilişkilerine daha açık hale geldikleri görülmüştür. Buna karşılık eğitim sürecine aktif katılan ailelerin çocuklarının daha başarılı, daha özgüvenli, daha sorumluluk sahibi ve okula karşı daha olumlu tutum geliştiren bireyler oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak aile katılımı, öğrencinin yalnızca akademik başarısını değil; aynı zamanda sosyal, psikolojik ve duygusal gelişimini de doğrudan etkileyen temel bir faktördür. Eğitimde kalitenin artırılması ve öğrencilerin çok yönlü gelişimlerinin desteklenmesi için ailelerin eğitim sürecine bilinçli ve aktif biçimde dahil olmaları büyük önem taşımaktadır.